گرده

 

مقدمه

گرده اغلب به عنوان "تنها غذای کاملا تکمیل شده" نامیده می شود. .دانه های گرده کوچک اند . برای تعیین ارزش گرده به عنوان یک غذای مکمل یا دارو، مهم است که بدانید که گرده هر گونه متفاوت است . یک نتیجه گیری منطقی است که گرده از یک کشور و یا زیستگاه  یا محیط زیست همیشه متفاوت از دیگری است. در یک بررسی بسیار عالی، اشمیت و بوچمن (1992) محتوای متوسط گرده شامل پروتئین، چربی، مواد معدنی و ویتامین با غذاهای پایه دیگر مقایسه شده است. گرده در مقایسه با بیشتر  مواد مغذی بر اساس وزن یا محتوی کالری از غذاهایی مانند گوشت گاو، مرغ سرخ شده، لوبیای پخته، نان گندم کامل، سیب، کلم خام و گوجه فرنگی  غنی تر بود  . در حالی که در محتوای پروتئین و مواد معدنی در مقایسه با گوشت گاو و حبوبات،گرده به طور متوسط 10 برابر در تیامین و ریبوفلاوین یا 7 برابر در نیاسین بیشتر بود. گرده معمولا در مقادیر کم مصرف میشود که نیاز روزانه به ویتامین پروتئین و مواد معدنی نمی تواند از طریق مصرف گرده تامین شود. با این حال، می تواند یک منبع قابل توجهی از مواد مغذی ضروری باشد که کمبود ها را جبران می کند .

اگر منافع غذایی گرده در مقادیر بسیار کم پذیرفته شود ، باید آن را به عنوان یک اثر هم افزایی  درک کرد. به این صورت که طیف گسترده ای از ریز  مغذی ها برای بهبود جذب یا استفاده مواد مغذی و افزایش زیست فراهمی برای بدن با یکدیگر تعامل می کنند. تغذیه گرده ممکن است بعضی از کمبود را تنظیم کند به عبارت دیگر  تامین ناکافی عدم تنظیم مواد غذایی و جذب یا استفاده . گرده ای که جمع آوری می شود به وسیله زنبورداران و استفاده می شود در غذاهای متنوع یا آماده سازی دارو دقیقا در کیفیت شبیه هم نیستند. 100 ها یا یا بعضی مواقع میلیون ها دانه گرده از هر گل توسط زنبورها جمع آوری می شود و در یک گلوله گرده در پاهای عقبی آنها با کمک شانه ها و موهای مخصوص بسته بندی میشود .در طی جمع آوری گرده یک زنبور می تواند حداکثر 2 گلوله گرده جمع آوری کند. گرده جمع آوری شده توسط زنبور عسل معمولا با شهد با عسل بالا آورده شده به منظور چسباندن آنها در کنار هم و چسباندن آنها به پاهای عقب مخلوط می شود . در نتیجه گلوله جمع آوری شده از کندوی زنبور عسل معمولا طعم شیرینی دارند. زنبورهای چرا گر به ندرت هم گرده و هم شهد را از بیش از یک گونه گل در طی گردش شان جمع آوری می کنند. بنابراین گرده گلوله شده بر روی پاهای عقبی حاوی فقط یک یا تعداد کمی گونه گرده است . گلوله گرده معمولا رتگهای خاصی دارد که معمولا زرد است  اما قرمز ، بنفش، سبز، نارنجی و انواع رنگهای دیگر نیز وجود دارد. تا اندازه ای گرده تخمیر شده به صورت  مخلوط در شان زنبور عسل ذخیره می شود ، همچنین می توان به نان زنبور که ترکیب و ارزش غذایی  متفاوتی نسبت به گلوله گرده جمع آوری شده دارد اشاره کرد و این غذایی است که به لارو های زنیور عسل داده می شود . و کارگر های جوان آن را برای تولید ژله رویال می خورند . گفته می شود که گرده غذایی کامل است . زیرا تنها منبع غذایی به غیر از عسل برای زنبور است .

. ویژگی های فیزیکی  گرده :

قطر دانه گرده از 6 تا 200 میکرو متر است و ممکن است در رنگها شکل ها و سطوح متفاوت دیده شوند . شکل گرده ها به نحوی ای است که می توان تفاوت بین  گونه ها ویا جنس های  مختلف را تشخیص داد. بیشتر دانه های گرده دارای سطح خارجی سختی ( اسپورودرم) هستند که عمل هضم را نیز مشکل میکنند. این سطح آنقدر محکم است می توان آنها را با گذشت میلیون ها سال در فسیل ها دید. با این وجود منافذ سطحی است که اجازه رویش   یا خروج مواد درونی می شود.

ترکیب گرده

از آنجا که ترکیبات گرده از گونه ای به گونه دیگر تغییر میکند. تنوع در مقادیر مطلق در ترکیبات مختلف می تواند بسیار زیاد باشد . محتوی پروتئینی بیشتر از 40% گزارش شده است اما دامنه معمول بین 7.5 تا 35 درصد است مقدار قند در دامنه بین 15 تا 50 درصد است ومقدار نشاسته در بعضی چمن هایی که با باد گرده افشانی میشوند زیاد است ( بیشتر از 18 درصد ) (اشمیت و بوچمن، 1992). با این وجود ترکیبات گرده و گرده جمع آوری شده توسط زنبور کاملا متمایز اند. برخی مقادیر متوسط برای گرده زنبور عسل جمع آوری شده در جدول 3.1 نشان داده شده است . اجزای اصلی  شامل پروتئین و اسید آمینه، لیپیدها (چربی ها، روغن و یا مشتقات آنها) و قند می باشد.

اجزای جزئی متنوع تر هستند (جدول 3.2). تمام اسیدهای آمینه های ضروری برای انسان (فنیل آلانین، لوسین، والین، ایزولوسین، آرژنین، هیستیدین، لیزین، متیونین، ترئونین و تریپتوفان)  را می توان در گرده یافت .بسیاری از آنزیم ها (پروتئین) نیز در گرده مثل گلوکز اکسیداز که در عسل مهم است وجود دارند. که به وسیله زنبور اضافه می شوند . بنابراین این آنزیم  فراوانی بیشتری در نان زنبور نسبت به گلوله گرده تازه دارد . فقط 16 تا از 31 اسید چرب در گرده شناسایی شده اند . (Shawer و همکاران 1987 و Muniategui و همکاران، 1989). اسید پالمیتیک یکی از مهمترین آنها است که همراه با میریستیک ، لینولئیک ، اولئیک ، استئاریک است .

Simal و همکاران، (1988) 7 استرول ، از جمله کلسترول ، مونو، دی و تری گلیسیرید که نسبتا فراوان اند را نام بردند . بیشتر قندهای ساده در گلوله گرده مانند فروکتوز، گلوکز و ساکاروز از شهد یا عسل زنبوران چراگر بدست آمده اند. پلی ساکاریدها مانند کالوز، پکتین، سلولز، لیگنین و اسپوروپولنین

. شواهد علمی

تنها مشاهدات دراز مدت در اثر دارویی گرده به مشکلات پروستات و آلرژی در ارتباط است. چند دهه از مشاهدات در کشورهای اروپای غربی و چند آزمایش بالینی نشان داده اند گرده در درمان مشکلات پروستات اعم از تورم وعفونت  به سرطان (دنیس، 1966 Upmark، 1967) موثر است. مکمل کردن  رژیم های غذایی حیوانی با گرده افزایش وزن مثبت و دیگر اثرات مفید برای گوسفند، گوساله، جوجه های گوشتی و کشت های آزمایشگاهی  حشرات (نگاه کنید به 3.5.2) نشان داده شده است. اثرات باکتریایی خاص  گرده نشان داده شده است (Chauvin در و همکاران، 1952) اما این (اثرات باکتریایی خاص  ) به اضافه نمودن آنزیم گلوکز اکسیداز ( همان آنزیمی که مسئول فعالیت ضد باکتریایی در عسل است ) توسط زنبور عسل وقتی که گرده با عسل یا شهد قی شده توسط زنبور مخلوط می شود نسبت داده شده است . بنابراین، این فعالیت بین گلوله های گرده متفاوت است و در نان زنبور بسیار بالاتر است.

اثر ضد باکتری بسیار جزئی نیز می تواند در گرده جمع آوری با دست (Lavie، 1968) تشخیص داده شود. شواهدی وجود دارد که مصرف گرده می تواند حیوانات و همچنین انسان در برابر عوارض  تابش اشعه X محافظت کند (وانگ و همکاران، 1984؛. Hernuss و همکاران، 1975، اشمیت و بوچمن، 1992).

استفاده های امروزه از  گرده

به عنوان دارو

به منظور بی اثر کردن گرده برای بیماران آلرژیک گرده را مستقیما از گیاهان جهت شناسایی دقیق و خلوص جمع آوری می کنند .سپس عصاره گرده به صورت زیر پوستی تزریق می شود . ادعا می شود که حساسیت زدایی از طریق فرو بردن گرده بدست می اید که هیچ تایید علمی ندارد . برای درمان مشکلات متنوع پروستات ، گرده معمولا در گلوله ها خشک جمع شده توسط زنبور تجویز می شود.  . گرده کشورها و یا مناطق مختلف به نظر می رسد از آن نظر برابر باشند. اگرچه گرده رسما به عنوان داروی طبی شناخته نمیشود.

از آنجا که مصرف گرده به نظر می رسد برای بهبود وضعیت عمومی و نرخ تبدیل غذایی در حیوانات و همچنین مردم مناسب است ، حمایت خود را در همراه درمان های دیگر باید بیشتر بینی. ممکن است دیگر استفاده های دارویی در آن وجود دارد که با این حال، در مجلات طب سنتی به آسانی  منتشر نمی شود.

به عنوان غذا

استفاده عمده از گرده امروز به عنوان یک غذا یا، درست تر به عنوان مکمل غذایی است

همانطور که قبلا گفته شد  ارزش احتمالی آن به عنوان یک مواد غذایی برای انسان است که اغلب اغراق شده است و  در آزمایش های کنترل شده ثابت نشده است.آن یک غذای کامل نیست، همانطور که در بسیاری از تبلیغات، بسته های مواد غذایی اعلام شده و حتی در نشریات مختلف غیر علمی نوشته شده است. گرده حاوی مقادیر کم یا عدم وجود ویتامین های محلول در چربی است . معنی این حرف این نیست که مصرف آن نمی تواند سودمند باشد . همانطور که به صورت علمی نشان داده شد با بیشتر غذاهای حیوانات می تواند تکمیل کننده باشد . گرده اضافه شده به رژیم غذایی برای حیوانات خانگی و حشرات آزمایشگاهی در بهبود نرخ تبدیل مواد غذایی، سلامت و رشد، (. اشمیت و بوچمن، 1992 جرثقیل، 1990)موثر بوده است.

جوجه ها بهبود راندمان تبدیل غذا را با اضافه کردن فقط 2.5% گرده برای تنظیم جیره نشان دادند (Costantini و Ricciardelli D'Albore، 1971) این آزمایش برای خوکچه ها نیز انجام شده است (Salajan, 1970) زنبورداران نیز کلنی ها خود را با گرده خالص ( به عنوان مکمل یا جایگزین ) در طی دوره ی محدودیت گرده از منابع طبیعی تغذیه کردند (see 3.11.6) فقط یک مخلوط خوب گرده چندین گونه گیاه میتواند ارزش متوسط نشان داده شده در جدول برای ترکیب گرده را فراهم کند . ارزش واقعی تنوع محتوای گرده ، در بالانس بودن این ریزمغذی ها نهفته است که اثر هم افزایی آنها است تا مقدار کمی موجود این مواد در گرده . ویژگی های ظریف و محتوی حساس به سادگی در طی فرآیند های ذخیره و پردازش غذا از بین میروند.  اثر محرک گرده ممکن است بهبود یابد در فرایند های فرآوری  غذای انسان به خوبی حیوانات . ممکن است یک افزودنی مورد علاقه برای کسانی باشد که غذای دارای کمبود یا غیر بالانس مصرف می کنند .

نان زنبور

فرهنگ زنبورداری سنتی با زنبور عسل یا زنبورهای بدون نیش قدر دان گرده ذخیره شده در کندو یعنی نان زنبور است . یکی از مشخصات نان زنبور مزه ترش آن همراه با نوزادان و عسل یک خوراک لذیذ مصرفی در طی برداشت است .  گرده ذخیره شده توسط زنبور عسل تحت تاثیر تخمیر لاکتیک اسید است که آن را محفوظ نگه میدارد. که محصول نهای آن نان زنبور است . همانطور که در فصول دیگر ذکر شد این شان های حاوی نان زنبور ممکن است به صورت مستقیم به فروش برسند . این باعث  بهبود ارزش غذایی گرده و اجتناب از نیاز برای انجماد می شود.  یا می توان گرده تخمیر شده را طبق دستورالعمل های ذکر شده در خانه تولید نمود . این نان زنبور هایی که طبیعی است یا در خانه تولید شده می توان به سادگی نگه داری نمود یا به مغازه ها برد و در مقادیر کوچک فروخت . می توان آن را خودی خود تمیز به فروش  رساند و یا غوطه ور در عسل به آن ها را جذاب تر در طعم و مزه بهتر مثل آب نبات فروخت. ارزش غذایی نان زنبور در مکان هایی که انواع مواد غذایی محدود و یا مقدار ایجاد عدم تعادل مواد مغذی زیاد است  بسیار بالاتر است.به خصوص برای کودکان.

در لوازم آرایشی

گرده به تازگی در برخی از آماده سازی  های  لوازم آرایشی و بهداشتی با ادعای جوان کننده و اثرات مغذی برای پوست مطرح شده است که این اثرات هیچگاه اثبات نشده اند ، اما  خطر آلرژی قابل توجهی برای درصد زیادی از مردم وجود دارد. بنابراین این عمل خیلی قابل توصیه نیست که جمعیت عمده ای از مصرف کننده گان بالقوه و دیگران را در معرض خطر ابتلا یا در حال توسعه واکنش های آلرژیک بسیار ناخوشایند قرار دهند. . از جمله عصاره گرده الکلی و یا آبی (نگاه کنید به 3.11.1) در فرمولاسیونهای آرایشی به نظر می رسد باعث هیچ یا تنها واکنش های آلرژیک نادر است. در حالی که اطلاعات کمی در مورد اثرات این عصاره ها وجود دارد آنها هنوز رو شهای پیش آماده سازی را برای فورمولاسیون در صنعت لوازم آرایش  ترجیح می دهند .

برای گرده افشانی

گرده های دستی یا به کمک زنبور جمع آوری شده را برای گرده افشانی دستی یا مکانیکی استفاده می کنند. برای زیست پذیری گرده ها جمع آوری شده و نگه داری برای چندین هفته یا ماه می توان آنها را به صورت منجمد نگه اری کرد . گرده جمع آوری شده توسط زنبور زنده مانی و زیست پذیری اش را بعد از چند ساعت از دست می دهد . اعتقاد بر این است که برخی از آنزیم های اضافه شده توسط زنبور عسل در طول چراگری باعث مهار توانایی گرده به جوانه زدن بر روی کلاله گل ها می شود. (جوهانسن، 1955، و Lukoschus و Keularts، 1968).

مراقبت شدید باید انجام شود که گرده زنبور عسل جمع آوری شده از گل  به آفت کش ها آلوده نیست. برای چند روز یا چند هفته پس از استفاده از آفت کش ها در زمین ها ، مراتع یا جنگل در منطقه ای از چند کیلومتر مربع (در یک دایره از حداقل 3-4- 2 کیلومتر قطر) در اطراف زنبورستان هیچ گرده ای نباید جمع آوری شود. نشان داده شده است حتی آفت کش سیستمیک به  تمرکز در گرده متمایلند ، برای مثال نارگیل (RAI و همکاران، 1977). . از آنجا که یک پلت گرده از بسیاری از گل ها جمع آوری  میشود، حتی مقادیر کمی از آفت کش ها در هر گل می توان به سرعت انباشته شود و به غلظت قابل توجه برسد. هر چند گلوله های گرده قبل از آنکه زنبور ها وارد کندو شوند جمع آوری می شوند ، درمان کلنی ها برای بیماری های زنبور عسل، می تواند قرص های گرده را آلوده کند. تله های گرده گیر با انواع متفاوتی از طراحی وجود دارد (شکل را ببینید 3.7-3.8) گلوله های گرده قبل از آنکه زنبور وارد کندو شوند از آنها جدا می شود . . بهره وری به ندرت بیش از 50٪، است. زنبورها مبتکرانه در پیدا کردن راه هایی برای جلوگیری از دست دادن گلوله های خود هستند،

گرده باید روزانه در آب و هوای مرطوب جمع آوری اما کمتر رایج است که در آب و هوای گرم و خشک جمع شود . برای جلوگیری از خراب شدن گرده و رشد باکتری ها، کپک و لارو حشرات، گرده باید به سرعت خشک  شوند. مورچه ها می تواند مقدار قابل توجهی گرده را از تله گرده گیر ببرند . Krell (مشاهدات شخصی) نشان داده شده است که این خسارت می تواند به بیشتر از 30درصد برسد .گرده ها در اسرع وقت باید تا کمتر از  10 درصد رطوبت  برسد . (ترجیحا بین 5 تا 8 درصد ) یک روش ساده با استفاده از یک لامپ معمولی  . به اندازه کافی سینی گرده در ارتفاع معلق باشد اینطور دما بیشتر از 40 تا 45 درجه سانتی گراد باشد.

برای خشک کردن خورشیدی برای جلوگیری از نور مستقیم خورشید و گرمای بیش از حد ، گرده  باید تحت پوشش باشد . پس از خشک کردن ، گرده ها نیاز دارد تا تمیز شوند . بعضی از گونه های زنبور هنگامی که کلنی بدون ملکه می شود نان زنبور بیشتری ذخیره می کنند .

خرید گرده

کنترل کیفیت گرده دشوار و در اغلب موارد غیر ممکن است. از این رو بسیار مهم است که خریدار  خیلی خوب  فروشنده را بشناسد و بتواند به او اطمینان کند که او همه فرآیندهای لازم برای فرآوری و نگه داری را انجام دهد. علاوه بر منطقه تولید محل اقامت و محل فرآوری باید از صنایع آلوده کننده دور باشد .( باید به درمان کندوها با مواد شیمیایی نیز توجه کرد) در کشورهای صنعتی مناطق بسیار کمی دارای این شرایط است . و یک منطقه وسیعی از مواد شیمیایی در حال حاضر حتی در کشورهای در حال توسعه استفاده می شود.

در خرید محصولات فرآوری شده نیز باید  احتیاط نمود . فرآیند های مورد استفاده باید به نحوی انجام شوند تا از آسیب به ریزمغذی های موجود در گرده اجتناب شود . که در طی 4 روز جمع آوری شده است .چه خریدار باشید و یا مصرف کننده ، خرده فروش باشید یا فرآوری کننده مجبورید که بسیار مراقب باشید و توجه داشته باشید به تمام فرآیندها از برداشت محصول از مزرعه تا آماده سازی آن برای فروش . برچسب های اطمینان می تواند تمام مراحل ضروری را به منطور تضمین و کیفیت  توضیح دهد .

ذخیره سازی

گرده، مانند سایر غذاهای غنی از پروتئین، ارزش غذایی خود را به سرعت از دست می دهد در حالی که  نادرست ذخیره می شود.

 گرده تازه ه ذخیره شده در دمای اتاق در عرض چند روز کیفیت خود را از دست می دهد . گرده تازه ذخیره شده در فریزر بسیاری از ارزش غذاییش را پس از یک سال از دست می دهد. . دیگر، ذخیره سازی نامناسب منجر به از دست دادن چند اسید آمینه خاص، که باعث نقص در پرورش نوزادان می شود (دیتز، 1975).وقتی که رطوبت به زیر 10 درصد برسد (5% توصیه میشود) در دمای کمتر از 45 درجه سانتی گراد و در جای دور از نور نگه داری شود گرده را می توان در دمای اتاق برای چند ماه نگه داری کرد . اگر گرده را در یخچال در دمای 5 درجه نگه داری کنم  برای حداقل یک سال قابلیت نگه داری خواهد داشت یا اگر آن را در دمای 15- درجه نگه داری کنیم ماندگاری آن برای سال های زیادی خواهد بود و کیفیت آن پایین نخواهد آمد و می توان از آن برای تغذیه کلنی های زنبور عسل و پرورش نوزاد استفاده نمود . (دیتز و استفنسون 1975 و 1980) از آنجا که نور خورشید، به عنوان مثال اشعه UV، ارزش غذایی و گرده را از بین می برد ،و دیگر ویژگی های ظریف تر احتمالا دچار آسیب بدتری می شوند . بنابراین ذخیره سازی گرده خشک در ظروف شیشه ای تاریک، و یا در مکان های تاریک و خنک، یک نیاز است.

کنترل کیفیت

تنها در چند کشور، مانند سوئیس و آرژانتین، به طور قانونی گرده به عنوان یک افزودنی غذایی به رسمیت شناخته میشود و استاندارد کیفیت رسمی و محدودیت های قانونی دارند. هر چند در بسیاری از فروشگاههای مواد غذایی بهداشتی به فروش می رسد، گرده به عنوان یک افزودنی توسط سازمان غذا و دارو شناخته نمیشود یکی از راههای تشخیص کیفیت گرده دادن آن به کلنی های زنبور و برآورد پرورش نوزاد است که کار نسبتا سخت و زمان بری می باشد .

احتیاط

آلرژی گرده، تب یونجه ( تب علفی ) نیز نامیده می شود.حساسیت زدایی آن با یک روش پزشکی یعنی تزریق زیر جلدی عصاره گرده انجام می شود که اثر موقت دارد که نیاز به تکرار دارد . مصرف عسل محلی نیز به علت دارا بودن مقادیری گرده ممکن واکنش آلرژی بعضی از افراد شود .

چشم انداز بازار

قیمت خشک گرده در محدوده ایالات متحده آمریکا از US $ 5 تا 13 به ازای هر کیلوگرم عمده فروشی و ایالات متحده 11 - 30 دلار به ازای هر کیلوگرم خرده فروشی (آمریکایی زنبور عسل مجله، 1993) است. قرص گرده ویال 50-100 به ازاء هر واحد قیمتی تا بیشتر از 900 دلار به ازاء هرکیلوگرم دارد .

عصاره گرده

برای جلوگیری از برخی از اثرات آلرژی زا، عصاره گرده می تواند استفاده شود. برای استخراج عصاره از انواع مختلفی از الکل ها استفاده می شود. غلظت الکل بالاتر، باعث استخراج کامل تر روغن ها ، چربی، رنگ، رزین و ویتامین های محلول در چربی از گرده خواهد شد  . حلالها با غلظت پایین تری از الکل ، تانن، اسید  و کربوهیدرات ها را به طور عمده حل میکند. پس با غلظت های مختلف الکل انواع عصاره های مختلف تهیه می شود. عصاره گلیکو پروپیل مواد قابل حل در آب است و می تواند بقایای پروتئین ها و بیشتر مواد حساسیت زا را حذف کند.

نان زنبور

به طور معمول نان زنبور به گرده ی جمع آوری شده بوسیله زنبوران در شان هایشان گفته می شود . نان زنبور با اضافه کردن آنزیم های مختلف و عسل موقع ذخیره سازی توسط زنبور تخمیر و فرآوری می شود . تخمیری که در گرده اتفاق می افتد از نوع لاکتیکی است و محصول تولید شده قابل هضم تر و غنی تر است. و می توان آن را به مدت طولانی انبار کرد. 

 

 

(ارسال شده توسط : مهندس محمدرضا عطاری در تاریخ ۱۳۹۵/۱۰/۱۲ ساعت: ۲۱:32)

ارسال نظر:
نام:
ایمیل:
نظر: